Tracheacollaps

Tracheacollaps is een aandoening waarbij de kraakbeenringen van de luchtpijp (trachea) hun stevigheid verliezen en inzakken. Hierdoor wordt de luchtstroom belemmerd, wat leidt tot een kenmerkende ganzenhoealachtige hoest en ademhalingsmoeilijkheden, vooral bij kleine hondenrassen.

Wat is tracheacollaps?

De trachea is een buis die loopt van het strottenhoofd tot aan de bronchiën in de longen. Deze buis wordt opengehouden door C-vormige kraakbeenringen die met een membraan (het dorsale tracheale membraan) aan de bovenzijde zijn verbonden. Bij tracheacollaps worden de kraakbeenringen zachter en vlakker, waardoor de luchtpijp gedeeltelijk of geheel kan dichtklappen, vooral tijdens het inademen of uitademen.

De aandoening wordt geclassificeerd in vier graden, van graad I (minder dan 25% vernauwing) tot graad IV (meer dan 75% vernauwing of volledige collaps). De collaps kan zich bevinden in het halsgedeelte (cervicale trachea), het borstgedeelte (intrathoracale trachea) of in beide gebieden.

Oorzaken van tracheacollaps

Genetische aanleg: De precieze oorzaak is niet volledig opgehelderd, maar er is een sterke genetische component. Bepaalde kleine rassen zijn sterk gepredisponeerd, waaronder de Yorkshire Terrier, Pomeriaan, Chihuahua, Maltezer, Dwergkees (Pomeranian) en Toy Poedel.

Kraakbeendegeneratie: De kraakbeenringen bevatten minder glycosaminoglycanen en chondroïtinesulfaat dan normaal, waardoor ze hun stijfheid verliezen. Dit kan een aangeboren defect zijn of zich in de loop van het leven ontwikkelen.

Overgewicht: Extra gewicht verhoogt de druk op de luchtwegen en verergert de symptomen aanzienlijk.

Luchtwegirritatie: Rook, stof, allergenen en luchtvervuiling kunnen de luchtwegen irriteren en de klachten verergeren.

Hartaandoeningen: Een vergrote hartboezem kan van binnenuit druk uitoefenen op de trachea en een collaps bevorderen.

Symptomen van tracheacollaps

Ganzentoeteren-hoest: Het meest kenmerkende symptoom is een droge, harde hoest die klinkt als het toeteren van een gans. Deze hoest wordt erger bij opwinding, inspanning, trekken aan de riem, eten, drinken of warm, vochtig weer.

Benauwdheid: De hond kan moeite hebben met ademhalen, vooral bij inspanning of warmte. Er kan een piepend of snurkend geluid hoorbaar zijn bij het ademen.

Blauwe verkleuring (cyanose): Bij ernstige collaps kan de tong of het tandvlees blauw verkleuren door zuurstoftekort.

Kokhalzen: De hond kan kokhalzen of proberen te braken, vooral na hoestbuien.

Inspanningsintolerantie: De hond wordt snel moe en wil niet lang wandelen of spelen.

Flauwvallen: In ernstige gevallen kan zuurstoftekort leiden tot syncope (flauwvallen).

Verergering bij warmte: Warmte en vochtigheid verergeren de symptomen doordat de hond harder moet ademhalen om af te koelen.

Diagnose

Lichamelijk onderzoek: De dierenarts kan de hoest uitlokken door voorzichtig op de trachea te drukken. Dit heet de tracheale hoestreflex en is bij honden met tracheacollaps snel opwekbaar.

Röntgenfoto's: Opnamen van de hals en borst, idealiter tijdens in- en uitademing, kunnen een vernauwde of ingeklapte trachea tonen. Echter, de trachea kan op het moment van de opname normaal zijn en toch collaps vertonen op andere momenten.

Fluoroscopie: Dit is een dynamisch röntgenonderzoek waarmee de trachea in real-time kan worden bekeken tijdens het ademen. Dit is de meest betrouwbare methode om tracheacollaps vast te stellen en de ernst te beoordelen.

Bronchoscopie: Endoscopisch onderzoek van de luchtwegen biedt directe visualisatie van de collaps en kan helpen om de exacte locatie en ernst te bepalen.

Behandeling van tracheacollaps

Medicamenteuze behandeling: De meeste honden met tracheacollaps worden behandeld met medicijnen:

Hoestonderdrukkers: Medicijnen zoals butorfanol of hydrocodon om de hoestcyclus te doorbreken.

Luchtwegverwijders: Bronchodilatoren zoals theofylline of terbutaline om de luchtwegen te openen.

Ontstekingsremmers: Corticosteroïden kunnen worden gebruikt om zwelling en ontsteking in de luchtwegen te verminderen, meestal voor kortdurend gebruik.

Kalmerende middelen: Bij honden die sterk reageren op opwinding kan milde sedatie helpen om hoestbuien te voorkomen.

Gewichtsreductie: Het afvallen is een van de belangrijkste maatregelen. Zelfs een klein gewichtsverlies kan de symptomen aanzienlijk verbeteren.

Halsband vervangen door tuigje: Gebruik altijd een tuigje in plaats van een halsband om druk op de trachea te voorkomen.

Chirurgische behandeling: Bij ernstige gevallen die niet reageren op medicijnen kan chirurgisch ingrijpen worden overwogen:

Extraluminale stent of prothese: Ringen worden rond de buitenkant van de trachea geplaatst om deze open te houden. Dit wordt toegepast bij collaps in het halsgebied.

Intraluminale stent: Een zelfontplooiende stent wordt via een endoscoop in de trachea geplaatst om deze van binnenuit open te houden. Dit is geschikt voor collaps in het borstgebied.

Preventie

Gezond gewicht: Houd je hond slank. Overgewicht is de belangrijkste vermijdbare risicofactor.

Tuigje gebruiken: Gebruik vanaf het begin een tuigje in plaats van een halsband, vooral bij rassen die gevoelig zijn voor tracheacollaps.

Luchtkwaliteit: Vermijd roken in de buurt van je hond en beperk blootstelling aan stof, parfum en andere luchtwegirriterende stoffen.

Temperatuurbeheersing: Vermijd blootstelling aan extreme hitte en houd de hond koel tijdens warm weer.

Regelmatige dierenartscontroles: Vroege herkenning en behandeling kunnen de progressie van de aandoening vertragen.