Spondylose

Spondylose bij honden, ook wel spondylosis deformans genoemd, is een veelvoorkomende degeneratieve aandoening van de wervelkolom. Hierbij vormen zich botuitsteeksels (osteofyten) langs de randen van de wervels, die soms met elkaar kunnen vergroeien en de beweeglijkheid van de rug beperken.

Wat is spondylose?

Spondylose is een vorm van slijtage van de wervelkolom waarbij het lichaam reageert op instabiliteit of degeneratie van de tussenwervelschijven. Als reactie vormt het lichaam extra botweefsel (osteofyten of botbruggen) langs de onderzijde en zijkanten van de wervels. Deze botwoekeringen zijn in feite een poging van het lichaam om de wervelkolom te stabiliseren.

De aandoening kan op elke plek langs de wervelkolom voorkomen, maar treft het vaakst de borstwervels, de lendenwervels en het overgangsgebied tussen borst- en lendenwervelkolom. Spondylose ontwikkelt zich geleidelijk en wordt vaak pas op latere leeftijd ontdekt.

Oorzaken van spondylose

Ouderdom en slijtage: De belangrijkste oorzaak is natuurlijke veroudering. Naarmate een hond ouder wordt, slijten de tussenwervelschijven en neemt de stabiliteit van de wervelkolom af. Het lichaam compenseert dit door extra botweefsel te vormen.

Herhaalde belasting: Honden die gedurende hun leven intensief bewogen hebben, zoals sport- of werkhonden, kunnen eerder spondylose ontwikkelen door herhaalde micro-traumata aan de wervelkolom.

Genetische aanleg: Bepaalde rassen, waaronder de Duitse Herder, Boxer en grote rassen in het algemeen, lijken gevoeliger voor spondylose. Ook bij teckels en andere langgerekte rassen wordt het regelmatig gezien.

Overgewicht: Extra gewicht verhoogt de druk op de wervelkolom en kan het degeneratieve proces versnellen.

Eerdere blessures: Trauma aan de wervelkolom of eerdere rugproblemen kunnen de ontwikkeling van spondylose bevorderen.

Symptomen van spondylose

Veel honden met spondylose vertonen helemaal geen symptomen. De aandoening wordt dan bij toeval ontdekt op een röntgenfoto die om een andere reden is gemaakt. Wanneer er wel klachten zijn, kunnen deze bestaan uit:

Stijfheid: Vooral na rust of bij het opstaan kan de hond stijf en ongemakkelijk bewegen. De stijfheid vermindert vaak na een korte opwarmperiode.

Verminderde beweeglijkheid: De hond kan moeite hebben met bepaalde bewegingen, zoals draaien, bukken of springen. Het op- en afspringen van de bank of het instappen van de auto wordt lastiger.

Pijn: Wanneer osteofyten drukken op zenuwen of het ruggenmerg, kan de hond pijn ervaren. Dit kan zich uiten in piepen bij aanraking, een opgetrokken rug of weigering om bepaalde bewegingen te maken.

Kreupelheid: In ernstige gevallen, wanneer zenuwen bekneld raken, kan kreupelheid of zelfs verlamming van de achterpoten optreden.

Spierverlies: Chronische pijn kan leiden tot verminderd gebruik van bepaalde spiergroepen en daardoor tot spieratrofie.

Gedragsveranderingen: Een normaal actieve hond kan rustiger worden, minder willen spelen of prikkelbaarder reageren bij aanraking.

Diagnose

De diagnose spondylose wordt doorgaans gesteld met behulp van de volgende onderzoeken:

Lichamelijk onderzoek: De dierenarts beoordeelt de beweeglijkheid van de wervelkolom, controleert op pijnreacties en evalueert de neurologische functie.

Röntgenfoto's: Dit is de belangrijkste diagnostische methode. Op röntgenfoto's zijn de osteofyten en eventuele botbruggen tussen de wervels duidelijk zichtbaar. De ernst van de spondylose kan hiermee worden geclassificeerd.

CT-scan of MRI: Bij neurologische symptomen kan aanvullende beeldvorming nodig zijn om te beoordelen of er sprake is van zenuwbeknelling of druk op het ruggenmerg.

Behandeling van spondylose

Spondylose is niet te genezen, maar de symptomen kunnen goed worden beheerd:

Pijnbestrijding: Niet-steroïdale ontstekingsremmers (NSAID's) worden vaak voorgeschreven om pijn en ontsteking te verminderen. De dierenarts kiest een middel dat geschikt is voor langdurig gebruik bij honden.

Fysiotherapie: Gerichte oefeningen en behandelingen, zoals hydrotherapie, massage en passieve mobilisatie, kunnen de beweeglijkheid verbeteren en pijn verminderen.

Gewichtsbeheersing: Het bereiken en behouden van een gezond gewicht vermindert de druk op de wervelkolom aanzienlijk.

Aangepaste beweging: Regelmatige, rustige wandelingen zijn beter dan intensieve activiteiten. Zwemmen is een uitstekende bewegingsvorm die de spieren versterkt zonder de wervelkolom te belasten.

Supplementen: Omega-3 vetzuren, glucosamine en chondroïtine kunnen de gewrichten ondersteunen en ontstekingen helpen verminderen.

Alternatieve therapieën: Acupunctuur en chiropractie kunnen bij sommige honden verlichting bieden. Bespreek deze opties altijd met je dierenarts.

Chirurgie: Alleen in zeldzame gevallen, wanneer er sprake is van ernstige zenuwbeknelling, kan chirurgisch ingrijpen noodzakelijk zijn om de druk op de zenuwen te verlichten.

Preventie

Gezond gewicht handhaven: Voorkom overgewicht gedurende het hele leven van je hond.

Verantwoorde beweging: Bied je hond dagelijks voldoende, maar niet overmatige beweging. Voorkom herhaalde zware belasting, vooral bij rassen die gevoelig zijn voor rugproblemen.

Goede voeding: Zorg voor een uitgebalanceerd dieet dat de gezondheid van botten en gewrichten ondersteunt.

Regelmatige controles: Laat oudere honden regelmatig controleren door de dierenarts, zodat spondylose vroegtijdig kan worden ontdekt en beheerd.

Hoewel spondylose een progressieve aandoening is, kunnen de meeste honden met de juiste zorg en begeleiding een comfortabel en actief leven leiden.