Ringworm

Wat is ringworm bij honden?

Ringworm, ook wel dermatomycose of huidschimmel genoemd, is een veelvoorkomende schimmelinfectie bij honden. Ondanks de naam heeft ringworm niets met wormen te maken. De naam verwijst naar de typische ringvormige, kale plekken die de infectie kan veroorzaken. De infectie wordt veroorzaakt door dermatofyten: schimmels die leven van keratine in de huid, haren en nagels. Ringworm is een zoönose, wat betekent dat de schimmel ook op mensen kan worden overgedragen.

Oorzaken van ringworm

De meest voorkomende schimmelsoorten die ringworm bij honden veroorzaken zijn:

• Microsporum canis: verantwoordelijk voor ongeveer 70 procent van de gevallen bij honden
• Microsporum gypseum: een bodemschimmel
• Trichophyton mentagrophytes: vaak afkomstig van knaagdieren

Besmetting vindt plaats door:

• Direct contact met besmette dieren (honden, katten, knaagdieren)
• Indirect contact via besmette voorwerpen zoals borstels, dekens, manden of kammen
• Contact met besmette omgevingen – schimmelsporen kunnen maanden tot jaren overleven

Honden met een verhoogd risico zijn puppy's, oudere honden, honden met een verzwakt immuunsysteem en honden die in kennels of asielen verblijven. Bepaalde rassen zoals de Yorkshire Terriër lijken gevoeliger te zijn.

Symptomen van ringworm

De incubatietijd is meestal één tot vier weken. De symptomen kunnen variëren van mild tot ernstig:

• Ronde, kale plekken met een schilferige of korsterige rand – het klassieke ringwormpatroon
• Haaruitval (alopecia) die in patches voorkomt
• Rode, ontstoken huid rond de kale plekken
• Schilfers en korstvorming
• Jeuk – varieert van mild tot matig (niet alle honden hebben jeuk)
• Broze, afgebroken haren in het aangedane gebied
• Donkere verkleuring van de huid (hyperpigmentatie)
• Nagelproblemen: broze, misvormde nagels (onychomycose)

De laesies komen het vaakst voor op het hoofd, de oren, de voorpoten en de staart, maar kunnen zich over het hele lichaam verspreiden.

Diagnose van ringworm

De dierenarts kan verschillende methoden gebruiken om ringworm vast te stellen:

• Woodlamp-onderzoek: sommige Microsporum canis-stammen fluoreseceren groen onder ultraviolet licht (slechts 50% van de gevallen)
• Microscopisch haaronderzoek: beoordeling van haren onder de microscoop op aanwezigheid van schimmelsporen
• Schimmelkweek (DTM-medium): de gouden standaard, maar het resultaat kan 10-14 dagen duren
• PCR-test: snelle en betrouwbare detectie van dermatofyten-DNA
• Huidbiopsie: in onduidelijke gevallen

Behandeling van ringworm

De behandeling van ringworm vereist een gecombineerde aanpak:

Lokale behandeling:

• Antimycotische shampoo (met miconazol en chloorhexidine) twee keer per week
• Antimycotische crèmes of lotions op individuele laesies
• Kaalscheren rond de aangedane gebieden kan de behandeling ondersteunen

Systemische behandeling:

• Itraconazol: het meest voorgeschreven orale antimycoticum
• Terbinafine: effectief alternatief
• Griseofulvine: oudere optie, minder vaak gebruikt vanwege bijwerkingen

De behandeling duurt minimaal zes weken en wordt voortgezet tot twee opeenvolgende negatieve schimmelkweken zijn behaald. Vroegtijdig stoppen leidt tot terugkeer van de infectie.

Omgevingsbehandeling:

Het desinfecteren van de leefomgeving is cruciaal. Was alle dekens, kussens en speelgoed op hoge temperatuur. Desinfecteer harde oppervlakken met een bleekwateroplossing. Stofzuig dagelijks en gooi de stofzuigerzak weg.

Preventie van ringworm

• Isoleer besmette dieren tot de behandeling is afgerond
• Goede hygiëne: was handen na contact met dieren, deel geen verzorgingsmaterialen
• Regelmatige reiniging van de leefomgeving
• Quarantaine voor nieuwe dieren bij binnenkomst in een huishouden met meerdere dieren
• Ondersteun het immuunsysteem met goede voeding en voldoende beweging