Hyperfosfatemie

Hyperfosfatemie is de term voor een te hoog fosforgehalte in het bloed. Fosfor is een mineraal dat in botten voorkomt en samen met calcium bijdraagt aan de opbouw van een sterke, gezonde botstructuur. Fosfor helpt ook bij het in stand houden van celstructuren en draagt bij aan de energieproductie in cellen. Het grootste deel van het fosfor in het lichaam van een hond is opgeslagen in de botten, maar een klein percentage bevindt zich in het bloed. Calcium en fosfor hebben een omgekeerde relatie. Wanneer het fosforgehalte in het bloed hoog is, is het calciumgehalte doorgaans lager. Om die reden correleren klinische verschijnselen van een hoog fosforgehalte met klinische verschijnselen van een te laag calciumgehalte in het bloed (hypocalciëmie). Fosfor wordt opgenomen in de dunne darm en uitgescheiden in de urine. De nieren en bijschildklieren spelen een belangrijke rol bij het handhaven van de fosforspiegel. Aandoeningen van de nieren, botten, bijschildklier of het maag-darmkanaal kunnen leiden tot hyperfosfatemie. De meest voorkomende oorzaak van hyperfosfatemie is chronisch nierfalen (CRF). Verschijnselen van nierziekte kunnen worden waargenomen bij chronische, of langdurige, hyperfosfatemie. Deze symptomen omvatten verhoogde dorst en frequent urineren, verdunde urine, uitdroging of ongewenst urineren. Bij dieren waarbij al chronisch nierfalen is vastgesteld, kan hyperfosfatemie de progressie van deze ziekte versnellen. Bij hoge concentraties kan fosfaat zich binden aan calcium en een vaste stof vormen. Dit veroorzaakt een syndroom dat metastatische mineralisatie wordt genoemd, wat betekent dat chemische verbindingen in verder normaal weefsel worden afgebroken. De meest voorkomende lichaamssystemen die door metastatische mineralisatie worden aangetast, zijn het urinewegstelsel (met name de nieren) en het maag-darmstelsel. Symptomen van metastatische mineralisatie kunnen onder andere spiertremoren, spieratrofie of epileptische aanvallen zijn. Hyperfosfatemie bij honden kan ook leiden tot lethargie, depressie of verlies van eetlust. Jonge, groeiende honden kunnen hogere fosforwaarden hebben als gevolg van een verhoogde aanmaak van groeihormoon en een grotere behoefte aan fosfor voor de botontwikkeling. Oudere honden hebben vaker aandoeningen die uiteindelijk leiden tot de ontwikkeling van chronische hyperfosfatemie. Nierziekte is de meest voorkomende oorzaak van hyperfosfatemie bij honden. Het kan echter ook verband houden met een verhoogde opname van fosfor via het maag-darmkanaal of door transcellulaire verschuiving (transport van opgeloste stoffen door een cel) van fosfor, meestal vanuit het bot. Hyperfosfatemie kan ook verband houden met: Vergiftiging door klysma's met fosfaat Endocrinopathieën (hyperthyreoïdie, hypoparathyreoïdie, hypoadrenocorticisme) Acromegalie (overproductie van groeihormoon) Soms is het fosforgehalte verhoogd bij ernstig trauma of bij aandoeningen zoals acuut tumorlysissyndroom (dat het meest voorkomt bij tumoren in een vergevorderd stadium) en rabdomyolyse, een spierziekte. Hyperfosfatemie wordt vastgesteld aan de hand van een bloedonderzoek, een zogenaamd biochemisch panel. Andere diagnostische methoden kunnen nodig zijn om de onderliggende oorzaak van hyperfosfatemie te achterhalen. Denk hierbij aan beeldvormend onderzoek of aanvullend bloedonderzoek (zoals schildklieronderzoek of een volledig bloedbeeld). In ernstige gevallen van hyperfosfatemie kan ziekenhuisopname nodig zijn. Uw hond kan intraveneuze vochttherapie en medicijnen zoals dextrose, insuline, aluminiumhydroxide of calciumcarbonaat krijgen, die kunnen helpen het fosforgehalte in het bloed te verlagen. Wanneer bij honden een chronisch verhoogd fosforgehalte in het bloed wordt vastgesteld, worden ze meestal oraal behandeld met fosfaatbinders. Het wordt aanbevolen om de fosforinname via de voeding te beperken door uw hond over te schakelen op een eiwitarm dieet of een dieet voor nierpatiënten op recept. Omdat fosfor en calcium zich aan elkaar binden, wordt in sommige gevallen ook het beperken van de calciuminname aanbevolen. In alle gevallen van hyperfosfatemie moet de onderliggende oorzaak worden gevonden en correct worden behandeld om het beste resultaat voor uw hond te bereiken. Bloedonderzoek wordt aanbevolen bij patiënten die frequent episodes van hyperfosfatemie hebben gehad of een ziekte hebben die hyperfosfatemie veroorzaakt. Na de diagnose kan de aandoening thuis worden behandeld met medicijnen, waaronder orale fosfaatbinders of een fosfaatarm dieet. Honden met acute gevallen van hyperfosfatemie die ontstaan door bijvoorbeeld vitamine D-toxiciteit, zouden volledig moeten herstellen na behandeling met intraveneuze vochttherapie en medicatie om fosfor te binden, en zullen waarschijnlijk geen levenslange thuiszorg nodig hebben. Een hoog fosforgehalte bij een hond betekent dat er sprake is van een aandoening die de fosforstofwisseling in het lichaam verstoort, waardoor het fosfaatgehalte in het bloed stijgt. Aandoeningen die hyperfosfatemie kunnen veroorzaken zijn onder andere chronisch nierfalen (CRF), vergiftiging, hypoparathyreoïdie, hyperthyreoïdie en kanker.