De gevaren van tandvleesaandoeningen bij honden

Tandvleesaandoeningen, ook wel parodontitis of periodontitis genoemd, zijn de meest voorkomende chronische infectieziekte bij honden. Meer dan tachtig procent van de honden heeft op driejarige leeftijd al een vorm van parodontitis. De aandoening verloopt aanvankelijk vrijwel zonder zichtbare symptomen, maar veroorzaakt ondertussen chronische pijn en kan ernstige complicaties geven.

Oorzaak en ontwikkeling

Tandplak — een film van bacteriën, speeksel en voedselresten — hoopt zich continu op het tandoppervlak op. Als tandplak niet wordt verwijderd, verhardt het tot tandsteen en beginnen bacteriën het tandvlees te irriteren. Het immuunsysteem reageert met een ontstekingsreactie die, naarmate de bacteriënlast groeit, ook het dieper gelegen steunweefsel, de tandwortels en het kaakbot aantast. Dit proces is onomkeerbaar zodra het bot betrokken raakt.

Honden zijn gevoeliger voor tandvleesaandoeningen dan mensen omdat hun mond alkalischer is, wat bacteriegroei bevordert, en omdat hun tanden vrijwel nooit dagelijks worden gepoetst.

Stadia van parodontitis

• Stadium 1 — Gingivitis: alleen het tandvlees is ontstoken (rood, gezwollen, bloedt makkelijk). Er is nog geen botverlies. Volledig reversibel met een professionele reiniging.
• Stadium 2: eerste aantasting van het parodontium met lichte parodontale pockets (ruimten tussen tandvlees en tand). Minder dan vijfentwintig procent botverlies. Behandeling: grondig reinigen van de tandwortels en tandvleeszakken.
• Stadium 3: parodontale pockets dieper dan vijf millimeter, vijfentwintig tot vijftig procent botverlies. Gespecialiseerde chirurgische behandeling en botregeneratietherapieën kunnen nodig zijn.
• Stadium 4: meer dan vijftig procent botverlies; de tand heeft geen steun meer. Extractie is de enige optie.

Symptomen

In de beginstadia zijn er doorgaans geen waarneembare symptomen. Bij gevorderde parodontitis kunnen optreden:

• Slechte adem (halitose)
• Rood of bloedend tandvlees
• Losse of ontbrekende tanden
• Moeite met oppakken van voedsel of kauwen aan één kant
• Bloederig speeksel of bloed op het kauwspeelgoed
• Zwelling of knobbels in de bek
• Niezen of neusafscheiding bij ernstige aantasting van de boventanden (het bot tussen neus- en mondholte raakt dan beschadigd)

Complicaties

Onbehandelde parodontitis blijft niet beperkt tot de mond. Bacteriën uit de tandvleeszakken komen in de bloedbaan terecht en kunnen het hart, de nieren en de lever beschadigen. Bij kleine honden kan ernstig botverlies zelfs leiden tot een pathologische kaakfractuur bij minimale druk.

Behandeling en preventie

• Jaarlijkse professionele tandenreiniging onder algehele narcose, inclusief röntgenfoto's van alle tanden — de enige manier om parodontitis in een vroeg stadium vast te stellen en te behandelen
• Dagelijks tandenpoetsen met hondentandpasta: de meest effectieve manier om de progressie van tandvleesaandoeningen thuis te vertragen
• Tandvriendelijke kauwproducten als aanvulling op poetsen, maar niet als vervanging
• Voeding: bepaalde dieetvoeding en additieven die verharding van tandplak voorkomen kunnen ondersteunend werken; overleg met de dierenarts welk dieet passend is