Leptospirose

Wat is leptospirose bij honden?

Leptospirose is een bacteriële infectieziekte veroorzaakt door spiraalvormige bacteriën van het geslacht Leptospira. De ziekte komt wereldwijd voor en kan zowel honden als mensen treffen, waardoor het een zoönose is. Bij honden kan leptospirose leiden tot ernstige nier- en leverbeschadiging en kan het zonder tijdige behandeling fataal zijn. In Nederland komt de ziekte regelmatig voor, vooral in natte perioden en in gebieden met veel ratten.

Oorzaken van leptospirose

Honden raken besmet met Leptospira-bacteriën via contact met besmette urine van andere dieren, voornamelijk ratten en muizen. De bacteriën overleven goed in warm, stilstaand water en vochtige grond. Besmetting vindt plaats door:

• Drinken van besmet water uit plassen, sloten of vijvers
• Zwemmen in besmet water, waarbij de bacteriën via wondjes of slijmvliezen binnendringen
• Contact met besmette grond of urine van besmette dieren
• Direct contact met besmette dieren

Er zijn meer dan 250 serovarianten van Leptospira bekend, waarvan er meerdere honden kunnen infecteren. De meest voorkomende serovars bij honden in Nederland zijn L. icterohaemorrhagiae, L. canicola, L. grippotyphosa en L. bratislava.

Symptomen van leptospirose

De incubatietijd varieert van twee tot dertig dagen. De symptomen kunnen sterk variëren, van mild tot zeer ernstig:

Milde vorm:

• Lichte koorts
• Verminderde eetlust
• Spierpijn en stijfheid

Ernstige vorm:

• Hoge koorts (boven 40°C)
• Braken en diarree, soms bloederig
• Geelzucht (gele verkleuring van slijmvliezen en huid) door leveraantasting
• Donkere of bruine urine of juist verminderde urineproductie bij nieraantasting
• Uitdroging en verhoogde dorst
• Bloedingsneiging: bloedneuzen, bloederige ontlasting, puntbloedingen
• Ademhalingsproblemen bij longbloedingen
• Lethargie en spierzwakte

Diagnose van leptospirose

De diagnose van leptospirose kan een uitdaging zijn omdat de symptomen op veel andere aandoeningen lijken. De dierenarts zal een combinatie van onderzoeken inzetten:

• Bloedonderzoek: verhoogde lever- en nierwaarden, afwijkend bloedbeeld
• Urineonderzoek: eiwitten, bloed of bacteriën in de urine
• MAT-test (microscopische agglutinatietest): de gouden standaard voor het aantonen van antistoffen tegen Leptospira
• PCR-test: detecteert het DNA van de bacterie in bloed of urine
• Echografie: beoordeelt de toestand van nieren en lever

Behandeling van leptospirose

Bij vroege behandeling is de prognose aanzienlijk beter. De behandeling bestaat uit:

• Antibiotica: doxycycline is het middel van eerste keus en doodt de bacteriën effectief. De behandeling duurt minimaal twee weken
• Intraveneuze vloeistoftherapie om de nierfunctie te ondersteunen en uitdroging te bestrijden
• Anti-braak medicatie en maagbeschermers
• Dialyse bij ernstig nierfalen
• Bloedtransfusie bij ernstige bloedingen

Tijdens de behandeling is het belangrijk om strikte hygiëne in acht te nemen, omdat de ziekte overdraagbaar is op mensen. Draag handschoenen bij het opruimen van urine en was de handen grondig.

Preventie van leptospirose

Preventieve maatregelen omvatten:

• Jaarlijkse vaccinatie: de leptospirose-vaccinatie (L4-vaccin) beschermt tegen vier veelvoorkomende serovars en moet jaarlijks herhaald worden
• Vermijd stilstaand water: laat uw hond niet drinken uit of zwemmen in stilstaand water, vooral niet in stedelijke gebieden
• Rattenbestrijding: houd de leefomgeving vrij van ratten en muizen
• Hygiëne: was handen na contact met mogelijk besmette omgevingen