Hondsdolheid of rabiës bij honden

Hondsdolheid, ofwel rabiës, is een dodelijk virus dat het centrale zenuwstelsel van alle zoogdieren aantast, inclusief mensen. In Nederland is rabiës officieel uitgerot, maar de ziekte is wereldwijd nog altijd verantwoordelijk voor meer dan vijftigduizend menselijke doden per jaar. Import van besmette dieren vormt een reëel risico.

Verspreiding

Rabiës wordt overgedragen via speeksel van een besmet dier — in de praktijk bijna altijd via een beet. Het virus is aanwezig in saliva al voordat het dier symptomen vertoont. Wilde dieren (vossen, vleermuizen, ratten) zijn de belangrijkste reservoir in Europa. Buiten Europa zijn honden de voornaamste bron van menselijke besmetting.

In Nederland komen alle gevallen bij honden voor als importziekten van dieren die verblijven in of afkomstig zijn uit Oost-Europa, Azië, Afrika of Latijns-Amerika.

Symptomen bij honden

De incubatietijd varieert van een week tot een jaar. De ziekte verloopt in twee vormen:

• Woeste vorm: extreme prikkelbaarheid, agressief bijten, niet herkennen van de baas, abnormaal gedrag, later verlammingsverschijnselen
• Stille vorm: verlammingsverschijnselen zonder de agressieve fase, de hond wordt progressief slapper en sterft

Rabiës is altijd dodelijk voor niet-gevaccineerde dieren zodra symptomen optreden. Er is geen behandeling.

Vaccinatie

Vaccinatie is de enige effectieve bescherming. In Nederland is het rabiësvaccin verplicht voor internationale reizen en voor het Europees hondenpaspoort. Schema: eerste vaccinatie vanaf drie maanden oud, herhaling na één jaar, daarna elke drie jaar. Houdt u aan de vaccinatietermijnen strikt aan — een verlopen vaccinatie telt niet mee bij grenscontroles.

Wat te doen bij verdenking op blootstelling?

• Raak een mogelijk besmet dier niet aan; gebruik dikke handschoenen bij noodzakelijk contact
• Bel direct de dierenarts als uw gevaccineerde hond is gebeten door een mogelijk besmet dier — een boostervaccinatie en veertig dagen observatie zijn dan vereist
• Als u zelf gebeten bent door een mogelijk besmet dier: direct medisch hulp zoeken en de huisarts of Spoedeisende Hulp informeren over het risico op rabiës
• Meld een dood of abnormaal gedragend wild dier bij de gemeente of de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit