Heupdysplasie of HD bij honden

Heupdysplasie (HD) is een afwijkende ontwikkeling van het heupgewricht waarbij de heupkop niet goed in de heupkom past. Dit leidt tot instabiliteit, kraakbeenbeschadiging en artrose.

Oorzaken van heupdysplasie

Bij honden met aanleg voor heupdysplasie is het gewrichtskapsel rondom de heup te slap. Hierdoor blijft de heupkop te plat en de heupkom te ondiep, zodat de kop gemakkelijk uit de kom kan schieten. De schade aan het kraakbeen leidt tot botnieuwvorming (artrose) en verdikking van het gewrichtskapsel.

Heupdysplasie is erfelijk, maar de ernst wordt ook bepaald door lichaamsgewicht, intensiteit van beweging op jonge leeftijd en voedingsfactoren. Een zwaarder gebouwde hond die intensief beweegt, krijgt eerder ernstige klachten. De aandoening treft voornamelijk grote rassen zoals de Labrador Retriever, Golden Retriever, Rottweiler, Sint Bernard en Duits herder, maar ook kleinere rassen zoals mopshonden en Franse buldoggen kunnen erdoor worden getroffen.

Symptomen van heupdysplasie

De ziekte kan al op de leeftijd van vijf maanden merkbaar worden, maar verschijnselen worden vaak pas bij middelbare of oudere honden herkend. Let op:

• Bij jonge honden: meer zitten en liggen dan leeftijdgenoten, konijnenhuppel bij traplopen, minder spellustig
• Bij oudere honden: moeizaam opstaan, stijfheid na rust, aarzeling om trappen te lopen of in de auto te springen
• Startkreupelheid: na rust stijf maar beter na een paar minuten bewegen
• Spierverlies in de achterhand

Kreupelheid aan één been is minder opvallend omdat beide heupen doorgaans aangedaan zijn.

Diagnose

De dierenarts onderzoekt het looppatroon en de beweeglijkheid van de heupen. Röntgenfoto's bevestigen de diagnose en tonen de mate van artrose, komdiepte en heupkopvorm. Screeningsonderzoek (OFA of PennHIP) wordt bij risicorasen aanbevolen voor de fokkerij.

Behandeling van heupdysplasie

Conservatieve behandeling:

• Gezond gewicht handhaven of overgewicht kwijtraken — dit heeft de grootste impact op pijnverlichting
• Gematigde, dagelijkse beweging zoals korte wandelingen en zwemmen
• Fysiotherapie en hydrotherapie
• Pijnstilling met NSAIDs (meloxicam, carprofen) of monoklonale antilichamen (bedinvetmab)
• Gewrichtssupplementen met omega-3 vetzuren, glucosamine en chondroïtine
• Aanpassingen thuis: orthopedisch bed, antislipmatten, oprijplank voor de auto

Chirurgische behandeling:

• Triple bekkenosteotomie (TPO): bij jonge honden voor het ontstaan van artrose
• Heupkopverwijdering (FHO): verwijdering van de heupkop als pijnverlichting
• Totale heupprothese (THR): de beste langetermijnoplossing voor ernstige gevallen