Droge ogen

Droge ogen, medisch keratoconjunctivitis sicca (KCS) genoemd, is een oogaandoening waarbij de traanklieren onvoldoende traanvocht aanmaken. Tranen zijn essentieel voor de gezondheid van het hoornvlies; een chronisch tekort leidt tot irritatie, ontsteking en uiteindelijk blijvende oogschade.

Oorzaken van droge ogen

De meest voorkomende oorzaak is een auto-immuunreactie waarbij het immuunsysteem het traanklierweefsel beschadigt. Andere oorzaken zijn:

• Hondenziekte (distemper): kan de traanklieren permanent beschadigen
• Zenuwschade: beschadiging van de nerven die de traanklieren aansturen vermindert de traanproductie
• Medicijngebruik: langdurig gebruik van sulfonamide-antibiotica kan traanklierschade veroorzaken
• Chirurgie: verwijdering van de kersoogklier (cherry eye) kan de traanproductie verminderen

Bepaalde rassen hebben een sterk verhoogd risico op KCS: Engelse Buldogs, Mopshonden, Lhasa Apso's, West Highland White Terriërs, Boston Terriërs, Bloedhonden, Cocker Spaniëls, Yorkshire Terriërs, Shih Tzu's, Poedels en Schnauzers.

Symptomen van droge ogen

• Plakkerige, stroperige of etterachtige afscheiding uit een of beide ogen
• Rode, ontstoken ogen; de hond knippert frequent of houdt de ogen gesloten
• De hond wrijft of krabt aan de ogen
• Dof, mat uitziend oogoppervlak in plaats van helder en glanzend
• Herhaaldelijke ooglidontsteking of hoornvlieszweren
• Bij langdurige KCS: donker pigment op het hoornvlies (pigmentaire keratitis), wat het zicht aantast of tot blindheid leidt

Diagnose

De dierenarts bevestigt KCS met de Schirmer-traantest: een speciaal strookje papier dat gedurende één minuut in de ooghoek wordt geplaatst en de traanproductie meet. Een waarde onder vijftien millimeter per minuut wijst op KCS; bij ernstige gevallen is de productie nagenoeg nul. Aanvullend worden het hoornvlies en de oogleden beoordeeld op schade.

Behandeling van droge ogen

• Ciclosporine of tacrolimus oogdruppels: immunosuppressiva die de auto-immuunaanval op de traanklieren remmen en in de meeste gevallen de traanproductie geleidelijk herstellen. Dit is de eerstekeuze behandeling en moet levenslang worden gegeven.
• Kunsttranen: verlichten de droogheid en beschermen het hoornvlies; worden aanvullend op ciclosporine gebruikt, maar zijn geen vervanging.
• Antibiotische oogdruppels of -zalf: nodig bij een bijkomende bacteriële infectie of hoornvlieszweer.
• Parotiskanaalomleiding: bij ernstige gevallen die niet reageren op medicatie kan chirurgisch speeksel worden omgeleid naar het oog als vervanger van tranen.

Prognose en preventie

Met levenslange behandeling kunnen de meeste honden met KCS een goede kwaliteit van leven behouden. Zonder behandeling verslechtert de aandoening progressief en leidt ze tot chronische pijn en uiteindelijk blindheid. Regelmatige controles zijn noodzakelijk om de effectiviteit van de behandeling te beoordelen en complicaties zoals hoornvlieszweren tijdig te behandelen.