Darmobstructie

Een darmobstructie bij honden is een ernstige, levensbedreigende aandoening waarbij de doorgang van de darm gedeeltelijk of volledig geblokkeerd is. Zonder snel ingrijpen kan dit leiden tot weefselsterfte, bloedvergiftiging en de dood. Een darmobstructie is altijd een spoedgeval.

Wat is een darmobstructie?

Een darmobstructie (ook wel ileus of darmverstopping) treedt op wanneer de darminhoud niet meer normaal door de darm kan stromen. Dit kan zowel de dunne als de dikke darm betreffen. Er zijn twee hoofdtypen:

• Mechanische obstructie: een fysieke blokkade in de darm
• Functionele obstructie (paralytische ileus): de darm beweegt niet meer door verlies van spierfunctie, vaak na een operatie of bij ernstige ziekte

Oorzaken van darmobstructie

De meest voorkomende oorzaken zijn:

• Ingeslikte voorwerpen: sokken, speelgoed, botten, pitten, fruitpitten of andere niet-verteerbare materialen die in de darm vastlopen
• Intussusceptie: een situatie waarbij een deel van de darm in het aangrenzende deel schuift, zoals een telescoop. Dit komt vaker voor bij jonge honden na een darminfectie of diarree
• Volvulus (darmdraaiing): de darm of maag draait om zijn eigen as, waardoor de bloedtoevoer wordt afgesneden. Dit is een levensbedreigende noodsituatie die binnen uren dodelijk kan zijn
• Tumoren of poliepen die de darmwand van binnenuit blokkeren
• Adhesies: littekenweefsels na een eerdere operatie die de darm samenknijpen
• Hernia's: delen van de darm die in een opening van de buikwand klemraken

Symptomen van darmobstructie

De symptomen kunnen variëren afhankelijk van de ernst en locatie van de obstructie, maar omvatten doorgaans:

• Braken, soms herhaaldelijk en heftig — bij obstructie hoog in de darm vaak gallig braken
• Geen of sterk verminderde ontlasting — de hond kan niet poepen ondanks aandrang
• Buikpijn — de hond kromt zijn rug, weigert aangeraakt te worden of heeft een gespannen buik
• Opgezette of harde buik
• Lethargie en zwakte
• Verlies van eetlust
• Uitdroging bij langdurige obstructie
• Shock bij een volledige of langdurige obstructie

Diagnose

De dierenarts stelt de diagnose op basis van lichamelijk onderzoek, röntgenfoto's van de buik (waarop gasophoping of een vreemd voorwerp zichtbaar kan zijn) en eventueel echografie of contraststudie. Bloedonderzoek geeft informatie over de algehele toestand van de hond en mogelijke infectie.

Behandeling

Een darmobstructie vereist vrijwel altijd spoedsurgerie. De operatie bestaat uit het verwijderen van het obstruerende voorwerp of het gedeelte van de darm dat afgestorven is (resectie en anastomose). Bij een volvulus is direct chirurgisch ingrijpen levensreddend.

Voorafgaand aan de operatie wordt de hond gestabiliseerd met infuustherapie en pijnstilling. Na de operatie is intensieve nazorg nodig, inclusief antibiotica, infuus en geleidelijke hervatting van voeding.

Preventie

Laat geen kleine voorwerpen, sokken, speelgoed of andere niet-verteerbare materialen rondslingeren. Geef geen grote botten die kunnen afbreken. Houd jonge en nieuwsgierige honden goed in de gaten. Bij de eerste tekenen van buikklachten of braken na mogelijk inslikken van een voorwerp: direct naar de dierenarts.