Cherry eye

Cherry eye is een veelvoorkomende oogaandoening bij honden waarbij de traanklier van het derde ooglid (nictiterend membraan) naar buiten puilt. Dit resulteert in een opvallende rode, ronde zwelling in de binnenooghoek die lijkt op een kers — vandaar de naam "cherry eye".

Wat is cherry eye?

Honden hebben, in tegenstelling tot mensen, een derde ooglid (membrana nictitans) dat als een extra beschermlaag over het oog kan schuiven. In dit derde ooglid bevindt zich een traanklier die verantwoordelijk is voor 30 tot 50% van de totale traanproductie. Deze klier wordt normaal gesproken op zijn plek gehouden door een bindweefselbandje. Wanneer dit bandje verzwakt of loslaat, puilt de klier naar buiten en wordt zichtbaar als een rode, gezwollen massa in de binnenooghoek. Dit wordt cherry eye of een prolaps van de nictitaansklier genoemd.

Cherry eye kan in één oog of in beide ogen voorkomen. Het is geen levensbedreigende aandoening, maar zonder behandeling kan het leiden tot chronische oogproblemen.

Oorzaken van cherry eye

De exacte oorzaak van cherry eye is niet volledig bekend, maar er zijn verschillende factoren die bijdragen:

- Aangeboren zwakte: een genetisch zwak bindweefselbandje dat de klier op zijn plek houdt, is de meest waarschijnlijke oorzaak.

- Rasgebondenheid: bepaalde rassen hebben een veel hoger risico, wat wijst op een erfelijke component.

- Ontsteking: ontsteking van de klier of het omliggende weefsel kan bijdragen aan het loslaten van het bandje.

Rassen met een verhoogd risico:

- Engelse Buldog en Franse Buldog

- Beagle

- Cocker Spaniel

- Shih Tzu

- Lhasa Apso

- Shar Pei

- Cane Corso

- Neapolitan Mastiff

- Bloodhound

Cherry eye komt het vaakst voor bij jonge honden, meestal onder de leeftijd van 2 jaar.

Symptomen van cherry eye

De symptomen van cherry eye zijn doorgaans goed zichtbaar:

- Een ronde, rode of roze zwelling in de binnenooghoek — het meest kenmerkende symptoom

- De zwelling kan variëren van klein tot het formaat van een knikker

- De massa kan komen en gaan in het vroege stadium, maar wordt doorgaans permanent zichtbaar

- Overmatig tranen of waterige ooguitvloei

- Rood, geïrriteerd oog (conjunctivitis)

- De hond krabt of wrijft aan het aangedane oog

- Droge ogen (keratoconjunctivitis sicca) kan optreden als de klier lang is uitgestulpt

- Bij langdurig onbehandelde cherry eye: hoornvliesbeschadiging door droogte

Cherry eye is over het algemeen niet pijnlijk, maar de blootstelling van de klier aan de buitenlucht en wrijving kan leiden tot irritatie en ontsteking.

Diagnose van cherry eye

De diagnose is doorgaans eenvoudig op basis van het klinische beeld:

- Visuele inspectie: de kenmerkende rode zwelling in de binnenooghoek is meestal voldoende voor de diagnose.

- Oogheelkundig onderzoek: de dierenarts zal het oog grondig onderzoeken om andere aandoeningen uit te sluiten.

- Schirmertest: om de traanproductie te meten en te bepalen of er al sprake is van droge ogen.

- Fluoresceïnekleuring: om te controleren of het hoornvlies beschadigd is door de uitgestulpte klier.

- Onderzoek van het andere oog: omdat cherry eye vaak bilateraal optreedt, wordt ook het andere oog gecontroleerd.

Behandeling van cherry eye

Chirurgische behandeling is de standaard bij cherry eye. Het is van groot belang dat de klier wordt teruggeplaatst en niet wordt verwijderd:

- Pocket-techniek (Morgan pocket): de meest gebruikte chirurgische methode. De dierenarts maakt een pocket in het derde ooglid en plaatst de klier terug in deze pocket, waarna deze wordt dichtgehecht.

- Ankeringstechniek: de klier wordt met hechtingen vastgezet aan het orbitale bot (oogkas) om te voorkomen dat deze opnieuw naar buiten puilt.

- Combinatietechniek: een combinatie van beide bovenstaande methoden voor de beste resultaten.

Belangrijk: in het verleden werd de klier soms chirurgisch verwijderd (excisie). Dit wordt tegenwoordig sterk afgeraden omdat verwijdering van de klier leidt tot een significant verminderde traanproductie en een hoog risico op chronische droge ogen (KCS) later in het leven. Droge ogen vereisen dan levenslange behandeling met oogdruppels.

Na de operatie kan het volgende nodig zijn:

- Antibiotische oogzalf gedurende 1-2 weken

- Ontstekingsremmende oogdruppels

- Een beschermkraag om krabben te voorkomen

Het hervalpercentage na chirurgische repositie ligt tussen de 5 en 20%, afhankelijk van de gebruikte techniek en het ras. Bij herval kan een heroperatie nodig zijn.

Preventie van cherry eye

Omdat cherry eye grotendeels een aangeboren en rasgebonden aandoening is, is volledige preventie lastig:

- Fok niet met honden die cherry eye hebben gehad, om de genetische aanleg niet door te geven.

- Koop puppy's bij fokkers die op gezondheid selecteren en transparant zijn over de gezondheidshistorie van de ouderdieren.

- Controleer regelmatig de ogen van uw hond, vooral bij risicorasen.

- Zoek bij de eerste tekenen van een rode zwelling in de ooghoek direct hulp bij uw dierenarts.

- Vroege chirurgische behandeling voorkomt complicaties zoals droge ogen en hoornvliesbeschadiging.