Oud-Deense Hoenderhond

Neem voor het kopen van een Oud-Deense Hoenderhond altijd contact op met een erkende fokker of rasvereniging. Zo weet je zeker dat de pup gezond is en verantwoord gefokt.

De Oud-Deense Hoenderhond, in het Deens de Gammel Dansk Hønsehund, is een middelgrote, rechthoekig gebouwde Deense staande hond. Hij behoort tot FCI-groep 7 (staande honden), sectie 1.1 (continentale staande honden, Braque-type). Het ras wordt ingezet als veelzijdige jachthond voor vogels.

Een van de meest opvallende kenmerken van het ras is het duidelijke verschil tussen reu en teef: de reu is krachtig en substantieel, terwijl de teef lichter, levendiger en grillig van aard is. Dit seksuele dimorfisme is uniek en geldt als een charmant rasenmerk.

• Oorsprong: Denemarken
• FCI-groep: Groep 7, sectie 1.1 — continentale staande hond, Braque-type
• Gebruik: Veelzijdige staande jachthond voor vogels
• Schofthoogte: Reuen 54–60 cm (voorkeur boven 56 cm), teven 50–56 cm (voorkeur boven 52 cm)
• Gewicht: Reuen 30–35 kg, teven 26–31 kg

Het ras is een van de weinige Europese jachthondenrassen met een gedocumenteerde stichter: rond 1710 begon Morten Bak met het kruisen van reizigershonden met plaatselijke boerenboerenhonden in acht generaties, wat resulteerde in het ras dat we nu kennen.

De Oud-Deense Hoenderhond geeft de indruk van een rustige, stabiele hond met vastberadenheid en moed. Zijn karakter maakt hem tot een betrouwbare jachthond die nauw contact houdt met zijn geleider en zijn taak als staande hond vervult zonder onnodige verstoring van het terrein.

3.1 Jachteigenschappen

Tijdens de jacht beweegt hij vrij langzaam maar systematisch; hij houdt altijd contact met de jager en werkt grondig door het terrein. Hij staat bijzonder goed in voor kleine en grote jachtterreinen. Als staande hond wijst hij wild aan door stil te staan ('te staan'), waarna de jager het schot kan nemen. Zijn geduldige maar vastberaden werkstijl maakt hem waardevol voor gevarieerde jachtsituaties.

3.2 Karakter buiten de jacht

Buiten de jacht is de Oud-Deense Hoenderhond een rustige, stabiele hond die goed past in een actief huishouden. Hij is niet overdreven levendig of nerveus. Zijn rustgevende aanwezigheid en zijn gehoorzame aard maken hem aangenaam gezelschap, mits hij voldoende beweging en mentale prikkeling krijgt.

3.3 Omgang met kinderen en andere dieren

Door zijn stabiele karakter gaat hij over het algemeen goed om met kinderen die hij kent. Als jachthond heeft hij een matige jachtdrift; met vroege socialisatie is omgang met andere huisdieren doorgaans mogelijk. De FCI-standaard beschouwt een zwak en angstig karakter als een ernstige fout, wat benadrukt dat het ras zelfverzekerd en stabiel van aard dient te zijn.

De Oud-Deense Hoenderhond is een middelgrote, rechthoekig gebouwde hond. De verhouding van schofthoogte tot lichaamslengte bedraagt circa 8:9. Zijn bouw is krachtig en degelijk, met een duidelijk seksueel dimorfisme: de reu is substantiëler en zwaarder, de teef lichter en beweeglijker.

4.1 Hoofd

Het hoofd is kort en breed, zonder uitgesproken stop. De achterhoofdsknobber is prominent en duidelijk zichtbaar vanuit elke hoek. De schedel is voldoende breed en duidelijk afgerond. De stop is niet uitgesproken. De neus is vlezig, sterk gedefinieerd, met wijd geopende neusgaten; de kleur varieert van donker tot lichter leverkleurig. De neusbrug is breed. De lippen zijn diep vanaf de neus en bedekken de onderkaak; de diepe lippen dragen bij aan de kenmerkende diepte van het hoofd. De kaken zijn krachtig met een regelmatige schaarbetiging; volledige tandenbezetting is wenselijk. De wangen zijn goed gedefinieerd, diep en zeer gespierd. De ogen zijn middelgroot, niet diepliggend en niet uitpuilend, bij voorkeur donkerbruin. De oren zijn vrij laag aangezet, breed en licht afgerond aan de uiteinden, en hangen fraai langs de wangen.

4.2 Romp en staart

De schoften zijn goed gedefinieerd en het hoogste punt van de topline. De rug is stevig en zeer gespierd. De lende is kort, breed en gespierd. De croupe is breed en licht aflopend naar de staartzetting. De borst is diep en breed, met goed gewelfde ribben. De staart is iets hoog aangezet, breed aan de basis, taperrend naar het uiteinde en reikt bijna tot de hakken; hij wordt van nature neerhanging gedragen. Couperen is niet toegestaan.

4.3 Vacht en kleuren

De vacht is kort en dicht, enigszins hard aanvoelend, en moet het lichaam volledig bedekken. De kleur is wit met bruine aftekeningen: enkele grote of veel kleine bruine vlekken (sproeten) op wit. De bruinkleur kan variëren, maar bruin tot donkerbruin heeft de voorkeur.

De Oud-Deense Hoenderhond is een relatief robuust ras, maar heeft als middelgrote tot grote staande hond specifieke gezondheidsaandachtspunten. Het is een zeldzaam ras buiten Denemarken, waardoor de genenpool beperkt is en verantwoorde fokpraktijken des te belangrijker zijn.

5.1 Specifieke rasaandachtspunten

• Ogen: De FCI-standaard tolereert een lichte zakking van het onderste ooglid vanwege de rasoorsprong, maar moedigt dit niet aan. Eigenaren dienen oogproblemen zoals ectropion te laten controleren en behandelen.
• Heupdysplasie: Bij middelgrote tot grote staande honden is screening van fokdieren op heupdysplasie een verantwoorde maatregel.
• Tanden: Volledige tandenbezetting is uitdrukkelijk gewenst; ontbrekende tanden anders dan PM1 worden als ernstig gebrek beschouwd. Regelmatige mondverzorging is van belang.
• Gewicht en bouw: Een te fijne botstructuur wordt als een ernstig gebrek beschouwd; dit wijst op het belang van een gezonde, stevige constitutie als basis voor algehele gezondheid.

5.2 Levensverwachting

De gemiddelde levensverwachting van de Oud-Deense Hoenderhond wordt geschat op 12 tot 14 jaar. Actieve honden die regelmatig in de jacht of in andere sporten worden ingezet, zijn doorgaans in uitstekende conditie. Regelmatige veterinaire controles, goede voeding en voldoende beweging zijn de basis voor een gezond en lang leven.

De Oud-Deense Hoenderhond is een actieve jachthond die weinig vachtverzorging vergt maar wel regelmatige beweging, sociaal contact en mentale prikkeling nodig heeft om in balans te blijven.

6.1 Vachtverzorging

De korte, dichte en enigszins harde vacht is eenvoudig te onderhouden. Wekelijks borstelen met een harde borstel of rubberhandschoen volstaat om losse haren te verwijderen en de vacht in goede conditie te houden. Na jachtsessies of wandelingen in nat terrein is het verstandig de vacht en de poten te controleren en te reinigen. Regelmatig wassen is niet nodig; een bad na intensieve veldactiviteiten is voldoende.

6.2 Beweging

Als staande jachthond heeft de Oud-Deense Hoenderhond een gematigde maar constante bewegingsbehoefte. Hij is van nature geen extreme energiebom, maar heeft wel dagelijks minimaal een uur actieve beweging nodig. Zijn karakter is geschikt voor zowel kleine als grote jachtterreinen; als gezinshond gedijt hij het best bij actieve bazen die hem regelmatig meenemen op wandelingen of in de jacht.

6.3 Voeding

Een gebalanceerde voeding afgestemd op zijn gewicht en activiteitenniveau is de basis. Bied de maaltijden aan in twee porties per dag om het risico op maagkanteling te verminderen. Let op een gezond lichaamsgewicht om de gewrichten te ontzien.

6.4 Overige verzorging

• Controleer de oren wekelijks; lage oren kunnen warmte en vocht vasthouden.
• Onderhoud de mondgezondheid; volledige tandenbezetting is rasspecifiek gewenst.
• Knip nagels regelmatig bij.
• Controleer de poten en het lichaam na veldactiviteiten op huidletsels of parasieten.

De Oud-Deense Hoenderhond is een van de weinige Europese hondenrassen met een vrijwel volledig gedocumenteerde ontstaansgeschiedenis. De oorsprong van het ras is te herleiden tot omstreeks het jaar 1710, wanneer een zekere Morten Bak, woonachtig in Glenstrup bij de steden Randers en Hobro in Denemarken, begon met het systematisch kruisen van reizigershonden met plaatselijke boerenboerenhonden.

7.1 De stichter: Morten Bak

Morten Bak zette dit fokprogramma door gedurende acht generaties, waarmee hij een zuiver ras van gevlekte wit-bruine honden vestigde dat aanvankelijk Bakhounds werd genoemd, later ook wel Oud-Deense Hoenderhonden. De boeren in de streek noemden hun eigen honden soms 'Bloodhounds', maar vermoedelijk waren dit nakomelingen van de ruin-jachthonden van de lokale landadel, die op hun beurt afstamden van voornamelijk Saint Hubert Hounds (Bloodhounds).

7.2 Spaanse invloed

De reizigershonden die Morten Bak gebruikte, stamden waarschijnlijk af van Spaanse staande honden en andere speurhondenrassen. Via deze lijn heeft de Saint Hubert Hound aanzienlijk bijgedragen aan het ras. Dit verklaart de verwantschap van de Oud-Deense Hoenderhond met de bredere Europese traditie van continentale staande honden.

7.3 Officiële erkenning

Het ras is door de FCI erkend onder standaardnummer 281. De officieel geldige rasstandaard dateert van 8 januari 1998, gepubliceerd op 12 oktober 1998. Het ras is buiten Denemarken zeldzaam en wordt voornamelijk in zijn thuisland gehouden en ingezet als veelzijdige jachthond voor vogels.